Tranh dân gian Đông Hồ- Đánh ghen-TDH053

Tranh dân gian Đông Hồ- Đánh ghen-TDH053

Chất liệu giấy dó phủ điệp vẽ tay bằng màu nước tự nhiên
Khung màu nâu vân gỗ composise nhẹ, chống mối mọt, bền đẹp.
Mặt tranh lồng kính hoặc mika

đây là một bức tranh dân gian Đông Hồ (Việt Nam) nổi tiếng, thường được gọi là tranh “Đánh ghen”. Bức tranh khắc họa một cảnh sinh hoạt xã hội xưa với tính chất trào phúng, châm biếm nhẹ nhàng nhưng sâu sắc.
Dưới đây là mô tả chi tiết về ý nghĩa và bố cục của bức tranh:
1. Ý nghĩa tổng thể
Phản ánh đời sống xã hội xưa: Bức tranh là một tấm gương phản chiếu trung thực đời sống sinh hoạt và mâu thuẫn gia đình trong xã hội phong kiến Việt Nam xưa, nơi chế độ đa thê (trai năm thê bảy thiếp) còn phổ biến. Ghen tuông vốn là chuyện thường thấy, và nghệ nhân dân gian đã đưa nó vào tranh như một phần tất yếu của cuộc sống.
Châm biếm trào phúng: Thay vì chỉ trích nặng nề, bức tranh sử dụng tiếng cười dân gian dí dỏm để phê phán thói trăng hoa, không chung thủy của người đàn ông và hậu quả là sự hỗn loạn trong gia đình.
Bài học đạo đức nhẹ nhàng: Bức tranh ẩn chứa lời nhắc nhở về sự chung thủy, tôn trọng lẫn nhau trong quan hệ vợ chồng để giữ gìn hạnh phúc gia đình.
2. Phân tích bố cục và nhân vật
Bối cảnh bức tranh diễn ra trong không gian của một gia đình phong kiến khá giả (thể hiện qua bức bình phong và cây cổ thụ cổ kính). Bốn nhân vật được sắp xếp rất khéo léo để đẩy màn kịch lên cao trào:
Người vợ cả (người phụ nữ đứng bên trái): Được khắc họa trong tư thế hung dữ, một tay chống nạnh, tay kia giơ cao chiếc kéo như muốn cắt đứt mái tóc dài của kẻ tình nhân để thỏa cơn giận (trong xã hội xưa, đàn bà bị cắt tóc, cạo đầu bôi vôi là nhục nhã tột cùng). Mái tóc bà vợ cả được búi gọn gàng, xắn váy sẵn sàng “chiến đấu”.
Người chồng và người vợ lẽ/tình nhân (đang ở giữa): Người chồng một tay ngăn vợ cả, tay kia lại đang ôm/che chở cho người tình. Tư thế này thể hiện sự bối rối, hèn nhát và không công bằng của người chồng. Người tình nhân ở vị trí thấp hơn, quần áo xộc xệch, thể hiện sự xấu hổ khi bị bắt quả tang.
Đứa con trai (cậu bé ở phía dưới): Nghệ nhân rất tài tình khi đưa hình ảnh đứa con lớn vào tranh. Cậu bé xuất hiện là điểm tựa, cố gắng can ngăn mẹ bằng sự lễ phép (chắp tay cúi lạy) để tháo gỡ nút thắt bế tắc, khuyên mẹ nên rút lui trong danh dự.
Đoạn thơ chữ Hán: Ở góc trên bên phải có một đoạn thơ được viết bằng chữ Hán. Nội dung đoạn thơ này là lời khuyên nhủ của đứa con dành cho mẹ (có thể hiểu nôm na là: “Mẹ về tắm mát nghỉ ngơi, Ham thanh chuộng lạ mặc cho thày tôi với dì”). Lời khuyên này vừa thấu tình đạt lý, vừa giúp người vợ cả có cớ rút lui mà không bị ê chề.
3. Giá trị nghệ thuật
Bức tranh được làm trên chất liệu giấy gió quét điệp (làm từ vỏ sò vỏ điệp), tạo nên bề mặt mộc mạc nhưng lấp lánh bền màu. Nghệ nhân Đông Hồ đã sử dụng nghệ thuật tạo hình ước lệ, đường nét khỏe khoắn và màu sắc đối lập để lột tả tận cùng tâm trạng của từng nhân vật trong không gian đánh ghen, khiến người xem cảm thấy kịch tính nhưng vẫn có sự hài hước, không bị nặng nề.
Tóm lại, tranh Đông Hồ “Đánh ghen” không chỉ là một tác phẩm decor mà còn là một di sản văn hóa có giá trị lâu bền, minh chứng sống động cho khả năng phản ánh hiện thực và tinh thần lạc quan, hóm hỉnh của người Việt xưa.
– Giao hàng tận nhà.